De blauwdruk van verlies

John Bowbly, founder van de hechtingstheorie, ontdekte verschillende soorten hechtingsstijlen bij kinderen: veilige hechting, vermijdende hechting, angstig ambivalent gehecht en gedesorganiseerde hechting. Deze hechtingsstijlen zijn van invloed op ons gedrag en in tijden van rouw wordt ons hechtingssysteem geactiveerd. In dit blog lees je over de verschillende hechtingsstijlen.

Hoe ziet veilige hechting eruit?

Een hechtingsstijl is de manier waarop we reageren als onze belangrijkste hechtingsfiguur niet nabij is. Mary Ainsworth ontwikkelde een methode waarmee ze de individuele verschillen in de reacties van kinderen kon vaststellen. De meeste kinderen (60%) reageerden ontdaan wanneer de ouder de kamer verliet, maar wanneer hij of zij terugkeerde, zochten ze actie weer de nabijheid van de ouder en ze waren relatief makkelijk te troosten. Dit wordt ook wel  veilige hechting  genoemd.

Kenmerken van veilige hechting: emoties goed toelaten en uiten en ook weten wanneer je een stap richting herstel moet zetten. Veerkrachtig. Durven steun te zoeken.

Voorbeeld:

Sara verliest haar vriendin na een kort ziekbed. Ze voelt zich verdrietig en zoekt troost bij een andere vriendin. Samen delen ze herinneringen. Aan haar partner vraagt ze of hij wil koken, want 'ze trekt het even niet'. Ze weet dat ze zich op dit moment verdrietig voelt, maar het verdriet overspoelt haar niet en ze heeft het vertrouwen dat de zon ergens weer gaat schijnen.

Wat doe je als je vermijdend gehecht bent?

Mensen die vermijdend gehecht zijn, kunnen hun verdriet heel goed onderdrukken. Ze focussen zich het liefst op praktische zaken of op werk. Het lijkt alsof ze niet rouwen, maar de pijn zit diep van binnen opgeslagen.

Voorbeeld:

Mark verliest zijn vader. Hij praat nauwelijks over zijn verdriet onder het mom van "het leven draait gewoon door." Op het werk neemt hij een groot project aan en stort zich daar volledig op.

Wat heeft een angstig (ambivalente) hechtingsstijl te maken met aantrekken en afstoten?

In het onderzoek van Mary Ainsworth zag je dat deze kinderen zich aanvankelijk niet op hun gemak voelden als de hechtingsfiguur de kamer verliet en extreem verontrust reageerden. Ook als ze weer herenigd werden met hun ouders, waren ze moeilijk te kalmeren en lieten ze ambivalent gedrag zien: ze wilden getroost worden en ook de ouder straffen. Ze klampten zich vast en tegelijkertijd reageerden ze juist heel boos. In volwassen relaties kun je dit terugzien als aantrekken en afstoten.

Voorbeeld:

Lotte verliest haar partner na een relatie van tien jaar. Hoewel ze een liefdevolle band hadden, heeft Lotte ook altijd met een diepe onzekerheid geworsteld: Vindt hij me wel echt leuk? Ben ik niet te emotioneel? Ben ik wel de partner die hij verdient?

In plaats van herinneringen op te halen aan de mooie momenten, herhaalt ze in haar hoofd constant de ruzies die ze hadden. Ze denkt: "Als ik een betere partner was geweest, hadden we die laatste vakantie niet verpest." of "Hield hij aan het einde nog wel echt van mij?"

Waarom lukt het niet om hulp te vragen bij een gedesorganiseerde hechtingstijl?

Dit leidt vaak tot een chaotisch rouwproces met tegenstrijdige emoties, waarbij men heen en weer wordt geslingerd tussen diepe angst en totale verdoving.

Voorbeeld:

Thomas verliest zijn moeder, met wie hij een zeer wisselende en ingewikkelde relatie had. In zijn jeugd was er sprake van onvoorspelbaarheid en emotionele onveiligheid. Thomas wist nooit waar hij aan toe was en is gaan geloven dat hij niet goed genoeg is en het niet waard is om getroost te worden. Hij wil hulp zoeken, maar dat voelt onveilig dus dat doet hij niet. Dat zorgt voor een chaotisch rouwproces.

Hechting als blauwdruk

Onze hechting is onze blauwdruk. Je kunt voor een groot gedeelte veilig gehecht zijn en je ook herkennen in één van de andere hechtingsstijlen. Onze hechting stuurt onze emoties, overtuigingen en onze ideeën over de wereld (veilig of gevaarlijk). Maar ook over hoe we naar onszelf zijn gaan kijken en hoe we reageren op anderen. Belangrijk om te beseffen is dat de hechtingsstijlen ooit nodig waren om te kunnen overleven. Ons verleden ligt vast, maar in de toekomst kun je echt een nieuwe beweging maken. Gun het jezelf, het is de moeite meer dan waard.

Je kunt nog deelnemen aan de themadag: Inzicht krijgen in en loskomen van.

Of maak een afspraak om jezelf wat meer lucht, ruimte en levensenergie te gunnen.

Liefs,

Karin

Bronvermelding:

* opleiding Body Mind Practitioner - Eerste Verdieping Opleidingen

* Boek: Houd me vast - Sue Johnson