Van overleven naar leven

Angst en wantrouwen versus vertrouwen. Het is een dun lijntje. Als vertrouwen ontbreekt, gaan mensen 'het zelf wel doen'. Als vertrouwen ontbreekt, werkt dat door op meerdere lagen: in jezelf, tussen mensen, in relaties en in hoe je het leven ervaart. Als we volop vertrouwen hebben, dan zouden we leven in plaats van overleven. Dan zouden we niet bezig zijn met het voorkomen van alles wat fout kan gaan en alles bij iedereen controleren. Dan zouden we het leven nemen. Het lijkt me een mooi streven voor 2026. Niet alleen voor jou, maar voor de hele wereld. En het start bij jezelf.

In dit blog gaat het over vertrouwen: vertrouwen als levensbehoefte, de symptomen waaraan je kunt herkennen dat er weinig vertrouwen is en wat je kunt doen om het vertrouwen in jezelf te herstellen. En waarmee je dus zelf  de wereld een stukje vrediger kunt maken.

Wat betekent vertrouwen als levensbehoefte?

We leven in een maatschappij waarin prestaties en uiterlijk gewaardeerd worden. Het gaat er vaak niet om wie je bent, maar wel om wat je kunt en welke functie je hebt. Al vroeg leren we onze kinderen te prijzen voor wat ze kunnen. Daar is niets mis mee, mits je ook  de fouten en de imperfectie kunt omarmen. Als je een kind alleen waardeert omdat hij iets goed kan, zonder afstemming of hij iets ook echt wil, dan kan een kind voorwaardelijkheid gaan voelen: "Ik ben alleen goed genoeg als ik dit en dat kan."

Symptomen bij gebrek aan vertrouwen

Wanneer vertrouwen ontbreekt, merk je dat vaak eerst in jezelf. Je twijfelt voortdurend aan je eigen keuzes en hebt de neiging om alles te willen controleren. Loslaten voelt riskant en elke verandering lijkt een mogelijke valkuil. Je piekert veel, zoekt voortdurend bevestiging van anderen en vermijdt risico’s. In relaties zul je altijd afstand houden en weinig van jezelf delen. Intenties van anderen zullen snel negatief geïnterpreteerd worden. Het spreekwoordelijke 'achterste van je tong' laat jij niet zien, want dat voelt onveilig. Je zult ook merken dat je een probleem hebt met het stellen van grenzen, want je zult eerst aftasten bij de ander wat hij ervan vindt. De grens van de ander is jouw grens.

Klinkt dit vermoeiend? Ja, dat is het ook. Want op en dieper niveau zorgt het ontbreken van vertrouwen voor onrust en het gevoel dat je altijd op je hoede moet zijn. Door het twijfelen kosten beslissingen meer energie en omdat je je steeds richt op alles wat fout kan gaan, ben je ook nog eens veel energie kwijt aan alle 'wat als?-vragen'

Een leven zonder vertrouwen voelt eerder als overleven  dan als leven.

Wat kun je doen om het vertrouwen in jezelf te herstellen? Drie eerste stappen.

Iedereen heeft wel eens een moment waarop hij twijfelt of zich afvraagt of hij de juiste beslissing neemt. Dat hoort bij het leven. Maar als je altijd wakker ligt, omdat je hoofd blijft piekeren en malen, dan is dat zonde van je energie. Ook als jouw leven meer voelt als overleven, dan wordt het tijd om stappen te nemen.

Bewustwording van je gedachten is een eerste stap om het vertrouwen in jezelf te herstellen. Ik kon (en kan nog steeds!) erg hard zijn voor mezelf. Bijvoorbeeld door te zeggen dat 'het' me nooit gaan lukken. Of: De ander mag wel fouten maken en ik niet. Alles waarin een oordeel verborgen zit, staat gelijk aan hardheid. Dat kun je vervangen door gewoon nieuwsgierig te zijn en je het ontdekkingsplezier te gunnen. Dat maakt het leven echt veel leuker en makkelijker!

Een tweede stap is om je eigen grenzen te leren kennen. Dus niet die van een ander, maar jouw eigen grenzen. Wat vind jij prettig? Sta een moment stil voordat je ja of nee zegt en durf echt even te voelen wat voor jou ok is. Het vergt oefening, omdat je hierbij moet afstemmen op jezelf in plaats van op de ander, maar het is de moeite meer dan waard!

Tot slot een derde stap: mag de imperfectie er zijn? Mag je fouten maken? En durf je dat te laten zien? Ik herinner me het moment waarop ik besloot mijn haren niet meer te verven. Wat een reacties kreeg ik! Toen pas realiseerde ik me hoe geconditioneerd onze maatschappij is: alles moet jong, mooi en het liefst perfect zijn.

Je bent al helemaal heel en compleet

Met het groeien van jouw vertrouwen, komt het basisgevoel dat het allemaal wel goed komt. Je durft je over te geven aan het niet-weten en aan de onzekerheid die er is.

Het herstellen van vertrouwen in jezelf is geen quick fix, maar een proces van kleine stappen, bewuste keuzes en zelfcompassie. En daar krijg je heel wat voor terug: ontspanning in het lijf en leven in plaats van overleven.

Een nieuw jaar vol vertrouwen

Dit is jouw jaar om te vertrouwen! Waar je ook bent, wat je ook doet: je bent helemaal ok. En wil je daar nieuwe vaardigheden aan toevoegen, omdat je nieuwsgierig bent geworden naar jezelf? Of omdat je jezelf de ruimte geeft om te groeien en fouten te maken?

Ontdek hoe 'Van malen naar stralen' jou daar stap voor stap bij kan helpen. Voel hoe het is om te leven. Ik wens je alle vertrouwen in 2026.

Liefs,

Karin